De Opbrengsten

Het experiment Regelluwe scholen heeft verschillende opbrengsten opgeleverd, zowel op het niveau van individuele scholen als voor het onderwijsbeleid in het algemeen. De eindrapportage van het monitoronderzoek biedt een compleet overzicht van de resultaten.

Belangrijkste opbrengsten voor scholen

Naast de concrete opbrengsten voor leerlingen is de meest genoemde opbrengst: de impuls die de experimenteerruimte aan de scholen heeft gegeven. De deelnemende scholen rapporteren dat:

  • Docenten zich meer betrokken voelen bij de onderwijsverbeteringen
  • De onderwijsvisie van de school is aangescherpt
  • Er meer bewustzijn is ontstaan over waar de 'regeldruk' werkelijk vandaan komt
  • Veel onderwijsvernieuwing blijkt ook binnen bestaande wet- en regelgeving al mogelijk te zijn

Vernieuwende onderwijsideeën

Uit het experiment zijn diverse vernieuwende ideeën voortgekomen:

  • Alternatieve examenvakken in het voortgezet onderwijs
  • Internationale certificaten voor de moderne vreemde talen als vervanging voor het centraal examen
  • Mogelijkheden voor leerlingen die gezakt zijn om deelcertificaten te behalen op hun eigen school
  • Curriculumvernieuwing in de vorm van een vakhavo (bijvoorbeeld gericht op techniek)
  • Erkenningsroutes voor niet volledig bevoegde docenten
  • Minder onderwijstijd zodat leraren meer tijd overhouden voor professionalisering
  • Alternatieven voor het vierjarige schoolplan

Breder toegankelijk gemaakt

Minister Slob heeft in zijn Kamerbrief aangegeven dat enkele initiatieven uit het experiment, op basis van het onderzoek, breder toegankelijk worden gemaakt voor alle scholen. Dit betreft onder andere Chinees als examenvak en aanpassingen aan de keuzedagen voor ouders.

Lessen over regeldruk

Een opvallende conclusie uit het experiment is dat scholen zich meer bewust zijn geworden van waar de regeldruk werkelijk vandaan komt. In veel gevallen bleek dat:

  • Ervaren regeldruk niet altijd voortkomt uit wettelijke verplichtingen
  • Scholen soms zelf regels hebben toegevoegd bovenop de wettelijke eisen
  • Onderwijsvernieuwing vaak ook binnen de bestaande kaders mogelijk is
  • Het experiment heeft geholpen om onderscheid te maken tussen echte en vermeende belemmeringen

Vervolgtrajecten

Veel deelexperimenten hebben waardevolle inzichten opgeleverd, ook al was het aantal deelnemende scholen soms te klein voor harde conclusies. De ervaringen worden meegenomen in andere trajecten:

  • Bestaande beleidsinitiatieven rond onderwijsvernieuwing
  • Nieuw op te zetten experimenten
  • Het Experiment Ruimte voor Regie (gestart op 1 augustus 2020)